30/10/2026
Với nhà máy nhập linh kiện đều đặn, cước biển được so từng USD. Còn phí lưu container DEM/DET thì nằm ngoài báo giá, chạy theo ngày, và thường chỉ hiện ra khi hoá đơn về vài tuần sau.
Ảnh minh hoạ
DEM (demurrage) tính cho container hàng còn nằm trong cảng quá số ngày miễn phí. DET (detention) tính cho container đã kéo ra khỏi cảng nhưng chưa trả vỏ rỗng đúng hạn.
Có hãng tàu tách hai đồng hồ, có hãng gộp làm một quỹ ngày chung. Ngay trong một hãng, chiều nhập và chiều xuất cũng có thể đếm khác nhau. Vì vậy câu hỏi đầu tiên khi nhận báo giá không phải “mấy ngày free time” mà là free time tính cho khoản nào.
Gộp có lợi khi thông quan nhanh nhưng kho cần giữ container lâu. Tách thì ngày DEM còn dư không bù được cho DET bị kéo dài. Không có cách đếm nào luôn rẻ hơn, phải đặt lịch thật của lô hàng vào để tính.
Khi đối chiếu biểu phí công khai của các hãng tàu tại Việt Nam, ba điểm hay khác nhau nhất là:
Hoa Tiêu Logistics đã tính thử một lô giả định: một container 40 feet khô hàng nhập, nằm cảng 9 ngày, về kho thêm 6 ngày, theo biểu phí công khai của bốn hãng tàu. Kết quả:
| Biểu phí (hàng nhập Việt Nam) | Cách đếm | Lô giả định phải trả |
|---|---|---|
| Maersk (hiệu lực 15/03/2025) | Tách DEM và DET | 260 USD |
| Hapag-Lloyd (01/02/2024) | Tách, trừ ngày lễ ngân hàng | 5.220.000 đ, chưa VAT |
| ONE (01/04/2026) | Tách DEM và DET | 4.500.000 đ, chưa VAT |
| COSCO (22/01/2024) | Gộp một quỹ ngày | 200 USD, chưa gồm lưu bãi cảng |
Bốn kết quả khác nhau chủ yếu vì mốc bắt đầu và số ngày miễn phí, không chỉ vì đơn giá. Con số thấp nhất trong bảng cũng chưa chắc rẻ nhất khi trả tiền thật, vì có biểu phí đã gồm lưu bãi cảng, có biểu phí thì không.
Phần lớn nguyên nhân làm DET phình ra nằm ở phía nhà máy chứ không ở hãng tàu: kho nhận hàng theo ca, chưa có chỗ rút hàng, container chờ kiểm hoá hoặc chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành, hay vỏ rỗng để lại qua đêm vì không ai điều xe trả.
Mỗi hoá đơn DEM/DET nên được đối chiếu với đúng phiên bản biểu phí có hiệu lực cho lô đó, số ngày tính phí và mốc bắt đầu, kết thúc. Khi tranh chấp, thứ quyết định là bằng chứng có ngày giờ: lệnh giao hàng phát hành muộn, thông báo kẹt cảng, phiếu giao nhận container (EIR), email depot từ chối nhận vỏ.
Ở Mỹ, Uỷ ban Hàng hải Liên bang (FMC) đã đặt chuẩn cho hoá đơn DEM/DET: phải ghi đủ số vận đơn, số container, ngày bắt đầu và kết thúc free time, các ngày bị tính phí và căn cứ tính. Chủ hàng Việt Nam không được luật này bảo vệ, nhưng có thể dùng danh mục đó làm yêu cầu tối thiểu khi làm việc với hãng tàu và forwarder.
Trước khi đàm phán hợp đồng năm, nên kéo hoá đơn DEM/DET của 6 đến 12 tháng gần nhất, xếp theo hãng, cảng và nguyên nhân chậm. Khoản nào lặp lại là khoản nên đưa vào bàn đàm phán.
Số liệu và quy định trong bài tổng hợp từ bài DEM/DET và free time: đọc biểu phí, đàm phán, tranh chấp của Hoa Tiêu Logistics (10/2026). Ví dụ tính phí là lô giả định theo biểu phí công khai tại ngày khảo sát; biểu phí của hãng có thể thay đổi. Phần áp dụng cho nhà máy FDI là quan điểm của THP Logistics; bài không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho từng trường hợp.